İngilizce Çeviri Eğitimine ve İngilizce Sözlük Kullanımına Kuramsal Bakış




Çeviri bilim açısından iki tür yaklaşımdan söz edilebilir: bunlardan birincisi, çeviri incelemelerinden yola çıkan çeviri bilimsel yaklaşım; İkincisi ise, dilbilimsel yaklaşımdır. Çeviri bilimin kendi içinden çıkan kuramlar, doğrudan çeviri ürünleri betimleyerek toplumdaki yerleşmiş çeviri anlayışını, bu anlayışın kültürel olduğu kadar sosyo-politik ilişki ve gerekçelerini inceler. Üstelik bununla da kalmaz, çevirilerin geleceğe yönelik olarak ekinsel ve dilsel etkilerini de inceleyerek ekinin can daman yazınsal dizgeye dinginlik kazandırır. Bu durumda çevirikuramının kapsamına çevirilerin ideoloji ve siyasi erkle ilişkileri ve çevirilerin kültürün evrimindeki payı konulan veya kısaca kültürel boyutu girer. Öte yandan, çevirinin toplum bilimsel incelemesi çevirinin profesyonel yaşamdaki durumunu mercek altına alır.

Çeviri eğitimi ise, hem çevirmenin adayının karar verme aşamasındaki bilişsel süreçleri hem de metin dilbilimsel konularını içine alır. Türkçe çeviri eğitiminin diğer dil eğitimiyle ilgili konu alanlarından farklılığı, çeviri edincinin hem dilsel ve bilgisel, hem de yaşam birikimiyle ilgili deneyimin yaş ilerledikçe kazanılmasından kaynaklanır (Toury 1995: 242245). Çevirmen adayının kaynak ve erek dil edinci çeviri işlemlerini çözmeye yetmez. Onun bu durumu algılamasını sağlamak amacıyla piyasadaki uygulamaları incelemesi ve uygun İngilizce sözlük kaynaklarını kullanması, hem konuyu bilinçli bir şekilde irdelemesine yardımcı olur, hem de çeviri işlemlerine girmeden önce çeviride araştırmanın önemine dikkati çeker. Bu bir yerde çevirmen adayının toplumda yerleşmiş çeviri anlayışını ve çeviri stratejilerini farklılığını öncelikle kendinin farkına varmasını ve eski ezbere, dayalı öğrenme alışkanlıklarından kurtulup, çevirinin temel ilkesi araştırma ve sorgulamaya girmesini sağlar.

Böyle bir araştırma için, öncelikle çeviri eğitimi ile ilgili yayınlardan oluşan bir bütünce oluşturmak gerekir. Bu bütüncenin oluşturulmasında tek dilli kaynaklara başvurulabileceği gibi, çok dilli kaynaklara da başvurularak karşılaştırma olanağı yaratılabilir. Bu şekilde akademik bakış açısının uygulama alanıyla ilişkilerini inceleme olanağı da yaratılmış olur. Burada amaç, ülkemizde geriye dönük olarak çeviri eğitiminin ne durumda olduğunu saptamak ve öteki dillerde bu konudaki kaynaklarla karşılaştırma olanağı sağlayarak geleceğe dönük hedefler saptamaktır. Kuşkusuz bu sayılan amaçların bir hedefi de İngilizce çeviri eğitimiyle ilgili ileriye yönelik yeni hipotezler ortaya atmaktır. Bu şekilde bir yandan akademik araştırmaya yeni inceleme gereci sağlanırken öte yandan dal çeviri eğitimiyle ilgili yayınlarda da nasıl bir yol izlenmesi gerektiği konusunda uygulama alanına ipuçları verilmeye çalışılır.




İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*